วิธีเลือกโช๊คแก๊สไนโตรเจนตามแรงกดและระยะชัก

สรุปสั้นๆ: เลือกจาก 3 อย่าง แรงกด ระยะชัก และพื้นที่

โช๊คแก๊สไนโตรเจน (Nitrogen Gas Spring) คือกระบอกที่อัดแก๊สไนโตรเจนแรงดันสูงไว้ข้างใน ใช้แทนสปริงขดในแม่พิมพ์ปั๊มโลหะ เมื่อต้องการ แรงมากในพื้นที่เล็ก การเลือกให้ถูกงานต้องดู 3 อย่างพร้อมกัน

1. แรงกด — แรงรวมที่งานต้องการ หารด้วยจำนวนโช๊คที่จะใส่
2. ระยะชัก (Stroke) — ระยะที่โช๊คต้องยุบในการทำงานจริง บวกระยะเผื่อ ห้ามใช้จนสุดระยะ
3. พื้นที่ติดตั้ง — ขนาดกระบอกและความสูงที่ใส่ได้ในแม่พิมพ์

โช๊คแก๊สไนโตรเจนต่างจากสปริงขดอย่างไร

	โช๊คแก๊สไนโตรเจน	สปริงแม่พิมพ์ (สปริงขด)
แรงต่อขนาด	สูงมาก ตัวเดียวแทนสปริงได้หลายตัว	ต่ำกว่า ต้องใช้หลายตัวหรือขนาดใหญ่
แรงเริ่มต้น	มีแรงเต็มตั้งแต่เริ่มกด	เริ่มจากศูนย์ แล้วเพิ่มขึ้นตามระยะยุบ
แรงตลอดระยะชัก	ค่อนข้างคงที่ เพิ่มขึ้นไม่มาก	เพิ่มขึ้นมากตามระยะยุบ
ระยะใช้งานต่อความยาว	ใช้ระยะชักได้มากกว่า	ยุบได้จำกัดตามสีสปริง
ราคาต่อตัว	สูงกว่า	ประหยัดกว่า
เหมาะกับ	สตริปเปอร์แรงสูง งานดึงขึ้นรูป ยึดชิ้นงาน แม่พิมพ์ที่พื้นที่จำกัด	งานแรงไม่สูง งานทั่วไป ต้นทุนต่ำ

จุดเด่นที่สุดของโช๊คแก๊สคือ มีแรงเต็มตั้งแต่จังหวะแรกที่สัมผัสชิ้นงาน เหมาะกับงานที่ต้องจับหรือกดแผ่นโลหะให้แน่นก่อนตัดหรือขึ้นรูป เช่น แผ่นกดชิ้นงาน (Blank Holder) ในงานดึงขึ้นรูป

อ่านรหัสรุ่นโช๊คแก๊ส เช่น TC1000 Stroke=50mm

• ตัวเลขหลังรุ่น (เช่น 1000) — บอกระดับแรงกดเริ่มต้นโดยประมาณ หน่วย daN (1 daN ≈ 1 กก.) ยิ่งตัวเลขมาก กระบอกยิ่งใหญ่และแรงยิ่งมาก
• Stroke — ระยะชักสูงสุดของโช๊ค หน่วยมิลลิเมตร

CHOKO มีโช๊คแก๊สไนโตรเจนรุ่น TC170 ถึง TC9500 ระยะชัก 30–200 มม. รวม 94 รายการ ค่าแรงกดและขนาดที่แน่นอนของแต่ละรุ่น สอบถามตารางสเปกได้ทาง LINE

วิธีเลือกโช๊คแก๊สไนโตรเจน 4 ขั้นตอน

1. หาแรงรวมที่ต้องการ — เช่น แรงสตริปเปอร์สำหรับถอดแผ่นออกจากพันช์ หรือแรงกดแผ่นในงานดึงขึ้นรูป
2. กำหนดจำนวนตัว แล้วหารแรง — วางโช๊คให้สมดุลรอบแผ่น อย่างน้อย 2–4 ตัว แล้วนำแรงรวมหารด้วยจำนวนตัว จะได้แรงต่อตัว แล้วเลือกรุ่นที่แรงใกล้เคียงหรือสูงกว่าเล็กน้อย
3. เลือกระยะชักให้มีระยะเผื่อ — นำระยะยุบในการทำงานจริงมาเผื่ออีกอย่างน้อยประมาณ 10% หรือไม่น้อยกว่า 5 มม. แล้วเลือก Stroke ที่ยาวกว่านั้น ห้ามให้โช๊คถูกกดจนสุดระยะ
4. เช็กแรงตอนกดสุด — แรงของโช๊คแก๊สจะเพิ่มขึ้นเมื่อถูกกดลึก ตรวจว่าแรงรวมตอนกดสุดไม่เกินที่ชิ้นงานและเครื่องปั๊มรับได้

ตัวอย่าง: งานต้องการแรงสตริปเปอร์รวมประมาณ 3,000 daN วางโช๊ค 4 ตัวรอบแผ่น แต่ละตัวต้องให้แรงประมาณ 750 daN จึงเลือกรุ่น TC750 ถ้าระยะยุบในงานจริง 40 มม. ให้เลือก Stroke 50 มม. ซึ่งใช้งานจริงประมาณ 80% ของระยะชัก ยังมีระยะเผื่อพอ

ข้อผิดพลาดที่ทำให้โช๊คแก๊สเสียเร็ว

• กดจนสุดระยะชัก — ก้านกระแทกก้นกระบอก ซีลและตัวกระบอกเสียหาย เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด
• มีแรงด้านข้าง — ผิวที่กดก้านต้องตั้งฉากและตรงศูนย์ แรงเอียงทำให้ก้านสึกและซีลรั่ว
• ติดตั้งไม่แน่น — ต้องยึดฐานหรือเกลียวตามแบบ กระบอกที่หลวมจะขยับและสึกที่ฐาน
• เศษโลหะ น้ำมัน หรือน้ำยาเข้าที่ก้าน — ทำให้ผิวก้านเป็นรอยและซีลรั่ว ควรมีฝาครอบหรือทำความสะอาดสม่ำเสมอ
• ความร้อนสูง — งานปั๊มรอบเร็วต่อเนื่องทำให้โช๊คร้อน แรงดันเพิ่มขึ้นและซีลเสื่อมเร็ว

ความปลอดภัย: โช๊คแก๊สมีแรงดันสูงอยู่ภายใน ห้ามถอด เจาะ หรือเชื่อมตัวกระบอก ถ้าต้องซ่อมหรือทิ้ง ต้องปล่อยแก๊สออกให้หมดตามวิธีของผู้ผลิตก่อนทุกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

โช๊คแก๊สไนโตรเจนใช้แทนสปริงได้ทุกงานไหม? ใช้แทนได้ในงานส่วนใหญ่ที่ต้องการแรงสูง แต่ถ้าแรงที่ต้องการไม่มาก และพื้นที่พอ สปริงแม่พิมพ์คุ้มค่ากว่า

ใช้โช๊คแก๊สร่วมกับสปริงในแผ่นเดียวกันได้ไหม? ไม่แนะนำ เพราะลักษณะแรงต่างกัน โช๊คแก๊สมีแรงเต็มตั้งแต่เริ่ม ส่วนสปริงแรงเพิ่มตามระยะ ทำให้แรงไม่สมดุลและแผ่นเอียงได้

ทำไมต้องห้ามกดจนสุดระยะชัก? เมื่อกดจนสุด ก้านจะกระแทกตัวกระบอกโดยตรง ซีลและชิ้นส่วนภายในเสียหาย และอาจทำให้แก๊สรั่วอย่างรวดเร็ว ควรเผื่อระยะไว้เสมอ

รู้ได้อย่างไรว่าโช๊คแก๊สเริ่มเสีย? แผ่นดันกลับช้าหรือไม่สุด แรงลดลงจนชิ้นงานติดพันช์ มีน้ำมันซึมที่ก้าน หรือผิวก้านมีรอยขูด

เลือกรุ่นแรงสูงไว้ก่อนเผื่อไว้ดีไหม? ไม่ควรเผื่อมากเกินไป แรงที่สูงเกินทำให้ชิ้นงานบางยุบหรือเสียรูป และเพิ่มภาระเครื่องปั๊ม เลือกให้ใกล้เคียงแรงที่ต้องการจริงดีกว่า

ไม่แน่ใจว่าควรใช้โช๊คแก๊สรุ่นไหน?

ส่งแรงที่ต้องการ ระยะยุบ ขนาดพื้นที่ติดตั้ง หรือรูปและรุ่นโช๊คตัวเดิมมาทาง LINE ทีมงาน CHOKO ช่วยเลือกรุ่นและระยะชักที่เหมาะกับงานให้ได้

• ดูโช๊คแก๊สไนโตรเจนทั้งหมด 94 รายการ
• สอบถามทาง LINE @chokothailand
• โทร 084-701-1009

อ่านต่อ: สปริงแม่พิมพ์แต่ละสีต่างกันอย่างไร เลือกยังไงให้ถูกงาน · เข็มกระทุ้ง SKD61 กับ SKH51 ใช้ต่างกันอย่างไร